منوی سایت

همه ما در مقطعی از زندگی خود یک زخم، یک آسیب موضعی به پوست را تجربه کرده ایم. بیشتر اوقات، زخم ها به طور کامل بهبود می یابند. به جز درد و خونریزی اولیه، ممکن است توجه زیادی به روند ترمیم زخم یا عوارض احتمالی که ممکن است ایجاد شود نداشته باشیم. فرآیند بهبود زخم شامل مجموعه ای از مراحل هماهنگ شده است که شامل بسیاری از سلول ها، بافت ها و مواد شیمیایی در بدن می شود. وقفه در روند بهبود زخم، که اغلب به دلیل وجود باکتری ایجاد می شود، منجر به اختلالات اساسی و تاخیر در ترمیم زخم می شود. علاوه بر این، برخی از انواع باکتری ها می توانند به آنتی بیوتیک ها مقاوم باشند و درمان زخم های عفونی را دشوار می کنند. در این مقاله، مراحل بهبود زخم را مورد بحث قرار می ‌دهیم، توضیح می ‌دهیم که چگونه باکتری‌ها می‌ توانند این فرآیند را به تأخیر بیندازند، و مراحل ساده‌ای را شرح می ‌دهیم که می ‌توانید برای جلوگیری از عفونت زخم اتخاذ کنید.

آخرین باری که در زمین بازی افتادید و پوست تان زخمی شد را به خاطر دارید؟ یا هنگام استفاده از چاقو به طور تصادفی نوک انگشت خود را بریده اید؟ شاید خیلی وقت پیش نبود. همچنین ممکن است به یاد داشته باشید که بعد از آن چه اتفاقی افتاد. در این جراحت ممکن است مقداری خون تراوش کرده باشد که بلافاصله پس از آن متوقف شده تا پوست قرمز و آسیب دیده نمایان شود. اگر آسیب عمیق بود، ممکن است به پزشک مراجعه کرده باشید. دکتر باید پوست آسیب دیده را تمیز کرده و آن را با بانداژ می پوشاند. در طی چند روز آینده، ممکن است مشاهده کرده باشید که رنگ پوست آسیب دیده از قرمز روشن به آبی مایل به سیاه تغییر می کند و در نهایت، آسیب با پوست تازه جایگزین می شود. پس از بهبود پوست آسیب دیده، ممکن است یک جای زخم گوشتی را مشاهده کنید. اگر این به نظر آشنا می رسد، به این معنی است که آسیب تصادفی شما منجر به چیزی شده است که زخم نامیده می شود، که با مراحل عادی بهبود به نام بهبود زخم دنبال می شود. این احتمال وجود دارد که زخم شما در نهایت بدون هیچ مشکلی بهبود یابد.

زخم ها:

پوست بزرگ ترین عضو بدن است و به عنوان یک پوشش محافظ بدن را در برابر محیط بیرونی محافظت می کند. 

وقتی به پوست خود نگاه می کنید، بالاترین قسمت اپیدرم را می بینید که از سلول های مرده تشکیل شده است. در پایین اپیدرم، سلول‌های جدید ساخته می ‌شوند و به تدریج به سمت بالا حرکت می ‌کنند و به طور مداوم جایگزین سلول‌های قدیمی می‌شوند.

اپیدرم بیرونی ترین لایه پوست است که از سلول هایی به نام کراتینوسیت تشکیل شده است. لایه میانی یا درم لایه ای از پوست در زیر اپیدرم متشکل از رگ های خونی، فولیکول های مو، غدد عرق، غدد چربی، پایانه های عصب است، حاوی نوع دیگری از سلول های پوستی به نام فیبروبلاست و عروق خونی است که خون را به پوست و از آن می برند. درم همچنین دارای الیاف بافتی است که از سلول های داخل پوست پشتیبانی می کند.

شکستگی در این لایه‌های پوست که اغلب ناشی از ضربه یا بریدگی است، می‌ تواند باعث اختلال در ساختار و عملکرد پوست شود و به عنوان زخم شناخته می‌ شود. زخم های سطحی فقط به اپیدرم آسیب وارد می کنند. زخم‌های عمیق تا سطح درم گسترش می ‌یابند و آسیب بیشتری به سلول‌های پوست و رشته‌های بافتی وارد می‌ کنند و در نتیجه شکافی در پوست ایجاد می ‌شود. در زخم‌های عمیق، رگ‌های خونی نیز آسیب می ‌بینند و منجر به نشت می ‌شوند و به همین دلیل این زخم‌ها خونریزی می‌ کنند. بنابراین، پس از آسیب دیدگی چه اتفاقی می افتد و بدن چگونه به زخم پاسخ می دهد؟

التیام زخم:

پس از آسیب، بدن شروع به ترمیم پوست آسیب دیده از طریق فرآیند بهبود زخم می کند که شامل مجموعه ای از چهار مرحله به خوبی هماهنگ شده است. اولین مرحله شامل توقف جریان خون با تشکیل لخته خون در محل زخم است و این تقریبا بلافاصله پس از آسیب اتفاق می افتد. برای تشکیل لخته، اجزای خون با هم تعامل می کنند تا یک پلاگ شل از رشته های پروتئینی و سلول های خونی در محل زخم ایجاد شود. 

در مرحله بعد، تعداد زیادی سلول ایمنی، سلول هایی که از بدن در برابر مهاجمان مانند میکروب ها دفاع می کنند از طریق رگ های خونی به محل زخم می رسند و مواد شیمیایی آزاد می کنند که شروع به ساختن بافت جدید در زخم می کنند. در مرحله سوم، زخم به تدریج با بافت پوستی جدید پر می شود که جای شکاف ایجاد شده در اثر آسیب را می گیرد. این تا حدودی مانند بلوک های ساختمانی عمل می کند، که در آن انواع مختلف پروتئین های پوست به عنوان یک سطح جامد و چسبنده عمل می کنند که بسیاری از لایه های سلول های پوست می توانند روی آن بچسبند و رشد کنند. در مرحله نهایی ترمیم زخم، این بافت جدید پوست تقویت شده و زخم را کاملا پر می کند. این مرحله بافت آسیب دیده را با بافت زخمی که بسیار شبیه پوست معمولی است جایگزین می کند. این روند بهبود زخم را کامل می کند. کل روند بهبود زخم بلافاصله پس از آسیب شروع می شود و معمولاً چند هفته طول می کشد. با این حال، در شرایط خاص، زخم‌ها از این روند ترمیم هماهنگ پیروی نمی ‌کنند و زمان زیادی طول می ‌کشد تا بهبود یابند یا اصلاً التیام نمی ‌یابند. چرا برخی از زخم ها به درستی بهبود نمی یابند؟

وقتی زخم ها به طور طبیعی بهبود می یابند چه اتفاقی می افتد. پس از زخمی شدن پوست، لایه های داخلی پوست در معرض دید قرار می گیرند. یک لخته خون بلافاصله تشکیل می شود تا از دست دادن خون جلوگیری کند. سلول های ایمنی به محل زخم مهاجرت کرده و مواد شیمیایی آزاد می کنند. این مواد شیمیایی به لایه‌های پوست (اپیدرم و درم) سیگنال می‌دهند تا سلول‌های پوستی جدیدی رشد کنند که حرکت می ‌کنند تا شکاف زخم را پر کنند. در انتها بافت پوستی تازه تشکیل شده باعث تقویت و بسته شدن زخم می شود تا یکپارچگی پوست بازگردد. 

در صورت عفونت چه اتفاقی می‌افتد؟ باکتری ها زخم باز را اشغال کرده و شروع به رشد و افزایش تعداد می کنند. آنها بیوفیلم هایی را در زخم تشکیل می دهند. آنها همچنین مواد شیمیایی ترشح می کنند تا هرگونه سیستم محافظتی پوست ما را مهار کنند. از آنجایی که سلول های ایمنی نمی توانند باکتری ها را پاک کنند، عفونت ادامه می یابد و تشکیل سلول های جدید پوست متوقف می شود. این می تواند متوقف بماند و منجر به ترمیم ناقص زخم شود.

عفونت های زخم:

یکی از اصلی ‌ترین دلایلی که زخم‌ها ممکن است به درستی بهبود نیابند، وجود و رشد میکروب‌ها اشکال میکروسکوپی حیات، مانند باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و تک یاخته‌ها است که برخی از آنها می‌ توانند باعث عفونت در انسان شوند. میکروب ها موجودات کوچکی هستند که با چشم غیر مسلح دیده نمی شوند. در حالی که بسیاری از میکروب ها برای ما مفید هستند، برخی از میکروب های مضر می توانند ما را بیمار کنند و این به عنوان عفونت شناخته می شود.

 هنگامی که میکروب های مضر در زخم زندگی می کنند و تولید مثل می کنند، منجر به عفونت زخم می شود . عفونت زخم کند می شود و گاهی از روند بهبود جلوگیری می کند. باکتری‌ها میکروب‌هایی هستند که اغلب باعث عفونت زخم می ‌شوند و یک زخم معمولاً می‌تواند با بیش از یک نوع باکتری آلوده شود. اما چگونه باکتری ها در وهله اول وارد زخم می شوند؟ یک احتمال از طریق یک شی یا ماده ای است که روی آن باکتری وجود دارد، مانند یک چاقوی کثیف یا خاک از زمین بازی. احتمال دیگر این است که باکتری های هوای اطراف بتوانند روی سطح زخم باز مستقر شوند. در واقع، به همین دلیل است که پزشکان اغلب زخم‌ها را با باند می ‌پوشانند تا از قرار گرفتن در معرض میکروارگانیسم‌های موجود در هوا جلوگیری کنند. پوست دارای استراتژی‌های دفاعی برای حذف باکتری‌هایی است که روی زخم می ‌نشینند و اغلب باکتری‌ها کشته می ‌شوند و بهبود زخم از سر گرفته می‌شود. با این حال، شرایطی مانند تمیز کردن نادرست زخم، سلامت عمومی ضعیف، کهولت سن یا بیماری‌هایی مانند دیابت می‌ تواند سیستم‌های محافظتی پوست را ضعیف کرده و احتمال عفونت زخم را افزایش دهد. این شرایط ممکن است منجر به زخم‌هایی شود که التیام نمی‌ یابند، که می ‌تواند باعث افزایش درد، ناراحتی و زمان و هزینه صرف شده در بیمارستان یا درمان شود. در موارد شدید، گسترش عفونت همچنین می تواند باعث قطع عضو شود.

نگاهی دقیق تر به باکتری های موجود در زخم ها:

هنگامی که باکتری ها وارد پوست آسیب دیده می شوند یا روی آن قرار می گیرند، زخم مواد مغذی لازم را برای افزایش تعداد آنها و گسترش عفونت فراهم می کند. در این شرایط ایده آل، باکتری های منفرد رشد می کنند تا جوامع باکتریایی در مقیاس بزرگ را تشکیل دهند که به عنوان بیوفیلم شناخته می شوند.

بیوفیلم ها شامل تعداد زیادی باکتری است که در کنار هم قرار گرفته اند تا ساختارهای متراکم و حصیر مانندی را تشکیل دهند که کل سطح زخم را می پوشاند. باکتری‌های بیوفیلم توسط شبکه‌ای از پروتئین و قند به هم متصل می ‌شوند، شبیه چسبی که اغلب توسط خود باکتری ساخته می‌ شود. این توری نه تنها ساختار بیوفیلم را از داخل تقویت می کند، بلکه به عنوان یک پوشش محافظ برای باکتری ها عمل می کند و کل بیوفیلم را احاطه می کند. هنگامی که باکتری ها در داخل زخم رشد می کنند، مواد شیمیایی کوچکی تولید می کنند که به عنوان سیگنال برای برقراری ارتباط با باکتری های دیگر و همچنین تأثیر بر سلول های ایمنی و رگ های خونی میزبانی که آنها را آلوده می کنند، استفاده می شود. سلول های ایمنی می توانند در تلاش برای کشتن باکتری ها و محدود کردن گسترش عفونت به این سیگنال ها پاسخ دهند. با این حال، چگالی بالای باکتری ها و مواد شیمیایی سمی که باکتری ها تولید می کنند، می تواند توانایی سلول های ایمنی را برای از بین بردن باکتری ها کاهش دهد و باعث شود بدن قادر به حذف بیوفیلم نباشد. این منجر به رشد و گسترش بیشتر بیوفیلم می شود که به نوبه خود باعث پیچیده تر شدن و تاخیر در بهبود زخم می شود.

حذف بیوفیلم‌های زخم نیازمند مداخله پزشکی است، معمولاً به شکل درمان با آنتی‌بیوتیک دارویی که می ‌کشد یا از رشد میکروب‌ها جلوگیری می ‌کند.

آنتی بیوتیک ها به صورت پماد، بانداژ یا با جریان دادن محلول به روی زخم استفاده می شوند. بیوفیلم‌های زخم اغلب به چندین کاربرد آنتی‌بیوتیک در طول چند روز نیاز دارند. حتی اگر درمان مناسب انجام شود، بیوفیلم‌های زخم می‌توانند باقی بمانند و منجر به زخمی شوند که بهبود نمی ‌یابند.

برای کمک به بهبود زخم ها چه کاری می توان انجام داد؟

با توجه به دشواری درمان موفقیت آمیز باکتری های بیوفیلم زخم با آنتی بیوتیک ها، پزشکان و محققان علمی فعالانه به دنبال رویکردهای جدید برای حذف بیوفیلم زخم هستند. روش‌های جدید شامل استفاده از عصاره‌های گیاهی برای از بین بردن میکروب‌ها، استفاده از باکتری‌های خوب (پروبیوتیک) برای رقابت با باکتری‌های مضر زخم، قرار دادن زخم در معرض نور آبی یا نیروهای خلاء، یا استفاده از ترکیبی از این درمان‌ها است. در هر صورت، بهترین استراتژی جلوگیری از عفونت زخم است، به ویژه در میان افرادی که در معرض خطر زخم های غیر التیام یافته هستند. برای این کار، اولین گامی که می ‌توانید بردارید، برداشتن هرگونه ماده خارجی از زخم، استفاده از پماد آنتی‌بیوتیک، و پیچاندن زخم در یک باند محافظ است که پس از آن پزشک می ‌تواند آسیب را ارزیابی کند . 

درباره کلینیک درمان زخم دکتر مشتاق

کلینیک درمان زخم مشتاق با پشتوانه‌ای قوی از تجربه و تخصص همکاران و اساتید دانشگاهی در خدمت شما هموطنان عزیز می‌باشد.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

09391360116