منوی سایت

زخم ها را در دو قسمت زخم حاد و زخم مزمن ارزیابی می کنیم. زخم ‌های حاد زخم‌ هایی هستند که به دلیل بریدگی، ساییدگی و سوختگی ایجاد می‌شوند و انتظار می ‌رود ظرف ۳ تا ۴ هفته بهبود یابند. از طرف دیگر، زخم‌های مزمن، زخم‌هایی هستند که در اثر شرایطی مانند وابستگی به بستر، نارسایی عروقی، دیابت ایجاد می‌شوند و به مدت ۶ تا ۸ هفته بهبود نیافته و دائمی هستند.

زخم های مزمن چگونه ایجاد می شوند؟

  • در نتیجه یک بیماری مزمن – نارسایی قلبی، نارسایی کلیه و غیره.
  • در نتیجه سوء تغذیه شدید
  • در نتیجه دیابت پیشرفته که بر سیستم عروقی و عصبی تأثیر می گذارد
  • در نتیجه اختلالات گردش خون
  • در نتیجه قرار گرفتن در معرض فشار در نتیجه وابستگی به بستر و استفاده از ویلچر.
  • در نتیجه بدتر شدن بهبود بافت و خون رسانی پس از رادیوتراپی

انواع زخم های مزمن کدامند؟

شایع ترین انواع زخم های مزمن عبارتند از: زخم بستر یا زخم های فشاری، پای دیابتی و زخم های واریسی.

زخم بستر (فشاری) چیست؟

در افراد وابسته به بستر یا ویلچر، به دلیل فشار ایجاد شده توسط وزن بدن، بر روی بافت های نرم فشار وارد می شود. گردش این بافت ها که بین برجستگی استخوان و بستر فشرده می شوند مختل شده و در نهایت آسیب بافتی رخ می دهد. هنگامی که این آسیب به حد معینی می رسد، زخم فشاری  ایجاد می شود. سن بالا، سوء تغذیه، مصرف ناکافی مایعات، چاقی، فشار خون بالا، از دست دادن حسی دیابت و بی اختیاری ادرار از عوامل خطر در ایجاد زخم های فشاری هستند. اصطکاک بیش از حد، سفت شدن پوست، دمای بالای بدن و خیس ماندن پوست باعث ایجاد زخم می شود.

زخم فشاری (زخم بستر) چه زمانی رخ می دهد؟

نشستن (روی دنبالچه، روی تیغه های شانه، روی باسن، باسن، آرنج، پاشنه پا)

دراز کشیدن به پشت (پشت سر، شانه، بالای تیغه های شانه، باسن، آرنج، دنبالچه، پاشنه، انگشتان پا)

خوابیدن به پهلو  (روی گوش ها، در کنار شانه، در کناره های لگن، روی باسن، زانو، برآمدگی های جانبی مچ پا)

می تواند در حالت خوابیده روی شکم (روی صورت، شانه ها، لگن، زانو، برآمدگی مچ دست) رخ دهد.

مراحل زخم فشاری:

۴ مرحله در ایجاد زخم فشاری وجود دارد:

مرحله ۱: قرمزی وجود دارد که با اعمال فشار از بین نمی رود، فرد احساس درد می کند، اما یکپارچگی پوست مختل نمی شود.

مرحله دوم: زوال بافت و ایجاد اسکار در سطح پوست یا در لایه های بالایی پوست شروع شده است.

مرحله سوم: تمام بافت ها از جمله بافت زیر جلدی تحت تأثیر قرار گرفته و نکروز وجود دارد. زخم شبیه یک دهانه عمیق است که به بافت های زیرین می رود، فرد معمولاً دردی را احساس نمی کند.

مرحله چهارم: تمام لایه های پوست تحت تاثیر قرار می گیرند، تخریب بافت ماهیچه ای و استخوانی وجود دارد. زخم معمولاً عفونی است، درد احساس نمی شود.

درمان زخم های فشاری (زخم بستر) بر اساس مراحل:

مرحله اول: توصیه می شود در صورت استفاده از ویلچر، تخت یا بالشتک ویلچر را با تشک یا بالشتک کاهنده و پخش کننده فشار تعویض کنید. به همین ترتیب، تشک بادی که هوا را به گردش در می آورد می تواند روی تخت بیمار قرار گیرد. توجه به وضعیت دراز کشیدن بیمار و تغییر وضعیت هر ۲ ساعت در طول روز، رعایت بهداشت بدن، کاهش رطوبت و بهبود رژیم غذایی بیمار از دیگر موارد قابل توجه است.

مرحله دوم: ارزیابی دقیق زخم بسیار مهم است، زیرا در بسیاری از زخم‌ها، اگرچه زخم ممکن است در سطح ظاهر شود، ممکن است به بافت‌های عمقی گسترش یافته باشد، یعنی به مرحله ۳ رفته باشد. در این مرحله نیز مانند فاز ۱ باید فشار ایجاد کننده زخم برداشته شود. با این حال، زخم باید از عفونت محافظت شود و پانسمان منظم انجام شود.

مرحله سوم: در این مرحله عفونت بستر زخم در درجه اول خاتمه می یابد. استفاده از آنتی بیوتیک، تمیز کردن بافت مرده اطراف زخم و استفاده از پانسمان های منظم با مواد مناسب ضروری است. از آنجایی که زخم مدت زیادی طول می کشد تا بسته شود و خود به خود بهبود یابد، معمولاً نیاز به مداخله جراحی است. در این مرحله، پیروی از رژیم غذایی سرشار از پروتئین و انرژی برای بیمار بسیار حیاتی است.

مرحله چهارم: درمان زخم مانند مرحله سوم است، اما از آنجایی که بافت استخوانی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد، ممکن است برای برداشتن بافت‌های آسیب ‌دیده و عفونی و تمیز کردن زخم به کاربردهای گسترده‌ تری نیاز باشد.

چگونه از ایجاد زخم های فشاری (زخم بستر) جلوگیری کنیم؟

عوامل مرتبط با بیمار مانند عدم تحرک و کم تحرکی، تغذیه نامناسب و نامتعادل، بی اختیاری ادرار یا مدفوع و مصرف ناکافی مایعات باید تحت نظر پزشک کنترل شوند. باید به مسائل مربوط به مراقبت از بیمار توجه ویژه ای شود، مانند کنترل فشاری که پوست در اثر نشستن یا دراز کشیدن در معرض آن قرار می گیرد، مدیریت دمای اتاق و بدن، مرطوب نگه داشتن پوست و وضعیت صحیح دراز کشیدن و نشستن و حمایت حرفه ای باید انجام شود.  

مراقبت پرستاری در زخم فشاری (زخم بستر) :

در مراقبت و درمان زخم فشاری از ترازوهای پذیرفته شده بین المللی و امکانات تشخیص و درمان استفاده می کنیم. در طول فرآیند درمان، تغییرات و شواهد بصری با توجه به این مقیاس ها به طور سیستماتیک گزارش می شود و فرد تحت درمان و خانواده اش در این فرآیند قرار می گیرند.

پای دیابتی – زخم های دیابتی چیست؟

دیابت یک بیماری مزمن است که در آن قند خون به دلیل کمبود هورمون انسولین یا اختلال در اثر این هورمون بالا می ‌رود. اختلالات گردش خون همراه با این بیماری می تواند باعث ایجاد زخم در پای افراد شود و زخمی که به دلیل استعداد ابتلا به عفونت در پا ایجاد می شود ممکن است ملتهب شود و “عفونت پای دیابتی” رخ دهد. سن بالا، چاقی، زخم قبلی روی پا، آسیب کلیه به دلیل دیابت و عفونت قارچی در پا و ناخن از عوامل خطر ابتلا به پای دیابتی هستند.

زخم های واریسی چه زمانی ایجاد می شوند؟

معمولاً در اطراف مچ پا و ساق پا به دلیل نارسایی وریدهای پا، یعنی نارسایی وریدی، زخم ایجاد می شود. با بدتر شدن ساختار دریچه‌های وریدها، بازگشت خون به قلب مختل شده و شروع به تجمع در سیاهرگ ‌های پا می‌ کند. این باعث افزایش فشار داخل سیاهرگ می شود. در اثر فشار زیاد مداوم، زوال بافت ها و به خصوص پوست پاها، واریس، تورم و در نهایت زخم و به عبارتی زخم وریدی ایجاد می شود. سن بالا، چاقی، فشار خون بالا، دیابت، نارسایی قلبی، نارسایی کلیه از عوامل خطر تشکیل زخم واریسی هستند.

درباره کلینیک درمان زخم دکتر مشتاق

کلینیک درمان زخم مشتاق با پشتوانه‌ای قوی از تجربه و تخصص همکاران و اساتید دانشگاهی در خدمت شما هموطنان عزیز می‌باشد.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

09391360116